آزمایش TSH یک نوع آزمایش خون میباشد که این هورمون را تحت بررسی و اندازهگیری قرار میدهد. TSH مخفف هورمون محرک تیروئید میباشد. بالا بودن یا پایین این هورمون میتواند نشانهای از مشکل تیروئيد باشد، این آزمایش در اصطلاح عامیانه تحت عنوان آزمایش تیروئید نیز شناخته میشود. اگر می خواهید بدانید آزمایش TSH یا آزمایش هورمون محرک تیروئید چیست و چگونه انجام می شود و درباره تفسیر نتیجه و عوارض آن بیشتر بدانید، در ادامه مقاله همراه ما باشید…
غده تیروئید
تیروئید غدهای کوچک به شکل پروانه میباشد که در قسمت جلوی گردن قرار گرفته است. هورمونهایی که توسط این غده تولید میشود نحوه مصرف انرژی بدن را کنترل مینماید. هورمونهای تیروئید تقریباُ بر تمام اندام بدن از جمله قلب تاثیرگذار میباشد. کنترل وزن، دمای بدن، قدرت عضلات و حتی خلق و خوی افراد تحت تاثیر هورمونهای تولید کننده این غده میباشد. اگر میزان هورمونهای تیروئيد در بدن کم باشد سرعت عملکردهای بدن کاهش مییابد و بالعکس با بالا رفتن میزان این هورمونها عملکردهای بدن سرعت بیشتری پیدا مینمایند.
بیشتر بخوانید: انواع ناباروری در مردان
تاثیر غده هیپوفیز بر غده تیروئید
کارکرد غده تیروئید توسط غدهای در مغز به نام هیپوفیز کنترل میشود. غده هیپوفیز، هورمون محرک تیروئید یا همان TSH را تولید مینماید. TSH میزان تولید هورمونهای تیروئید را با توجه به نیاز بدن تنظیم مینماید.
در صورتی که میزان هورمون تیروئید در بدن پایین باشد، غده هیپوفیز مقدار بیشتری TSH تولید مینماید تا پیامی به تیروئید ارسال نماید که مقدار هورمونهای تولید را افزایش دهد و در صورتی که میزان هورمون تیروئيد در بدن بالا باشد غده هیپوفیز مقادیر اندکی TSH تولید مینماید. در نتیجه با اندازهگیری مقدار TSH در خون میتوان عملکرد غده تیروئید را مورد ارزیابی قرار داد.
دلایل تجویز ازمایش TSH
آزمایش TSH جهت بررسی پرکاری تیروئید (تولید بیش از حد هورمون تیروئید در بدن) و یا کم کاری تیروئید (کم بودن هورمون تیروئید در بدن) تجویز میشود. این آزمایش تنها میتواند میزان هورمونهای تولید شده توسط تیروئید را مورد ارزیابی قرار دهد اما نمیتواند علت مشکلاتی که منجر به بروز اختلال در تولید هورمون تیروئید شدهاند را بیان نماید.
افرادی که به دلیل کم کاری تیروئید یا برداشتن این غده دارو مصرف مینمایند و یا افرادی که جهت پرکاری تیروئید تحت درمان هستند به منظور ارزیابی سطح هورمونهای تیروئید باید به صورت منظم آزمایشهای دورهای TSH را انجام دهند.
بیشتر بخوانید: هزینه آزمایش ژنتیک چقدر است؟
آزمایش TSH برای چه افرادی تجویز میشود؟
افرادی که دارای علائم کم کاری و یا پرکاری تیروئید هستند، گروه هدف این آزمایش میباشند. همچنین این آزمایش برای تشخیص تودههای روی غده تیروئيد به همراه سایر آزمایشها انجام میشود تا رشد سرطانی را از تودههای غیرسرطانی تشخیص بدهد.
علائم پرکاری تیروئید
پرکاری تیروئيد که موجب تولید هورمونهای تیروئید بیش از نیاز بدن میشود موجب بالا رفتن سرعت عملکرد بدن میشود، علائمی که این اختلال ایجاد مینماید عبارتند از:
- کاهش وزن (با وجود مصرف غذا به مقدار معمول)
- بالا رفتن ضربان قلب و یا نامنظم شدن ضربان قلب
- عصبی شدن و یا تحریک پذیری
- اختلال در خواب و خستگی مداوم
- لرزش دستها، ضعف عضلانی
- عرق کردن زیاد و یا حساس شدن به گرما
- دفع مدفوع زیاد
- بزرگ شدن غده تیروئید یا بیماری گواتر
علائم کم کاری تیروئید
عدم تولید هورمونهای تیروئید به میزان کافی موجب کند شدن عملکرد بدن میشود، علائمی که به دلیل کم کاری تیروئید ایجاد میشود عبارتند از:
- خستگی
- افزایش وزن
- حساس بودن نسبت به سرما
- درد مفاصل و عضلات
- خشکی پوست
- نازک شدن و خشک شدن موها
- قاعدگیهای نامنظم و یا شدید
- احساس افسردگی
- یبوست
نحوه انجام آزمایش TSH
آزمایش TSH یک آزمایش خون ساده میباشد که توسط یک پرستار و یا تکنسین آزمایشگاه انجام میشود. پیش از انجام آزمایش احتیاج به هیچ گونه آمادگی خاصی نمیباشد مگر اینکه همراه آزمایش TSH آزمایشهای دیگری برای شما تجویز شده باشد که نیاز به ناشتا بودن از چند ساعت قبل باشد.
جهت جمع آوری نمونه خون، سوزن ظریفی به رگ بازو وارد میشود که ممکن است کمی احساس سوزش و یا ناراحتی در شما ایجاد نماید. نمونه خون جمع آوری شده به یک لوله آزمایش منتقل میشود و سپس تحت بررسی قرار میگیرد.
کل مراحل آزمایش TSH کمتر از 5 دقیقه زمان نیاز دارد.
در صورتی که داروی خاصی مصرف مینمائید (از جمله داروهای کنترل کننده تیروئید) لازم است این موضوع را به مسئول آزمایشگاه توضیح دهید.
بیشتر بخوانید: آزمایش ژنتیک قبل از ازدواج
خطرات آزمایش TSH
آزمایش خون یک ازمایش ساده میباشد که هیچ گونه خطری به همراه ندارد. ممکن است در هنگام نمونهگیری کمی دچار سوزش شوید و یا اینکه کبودی و درد خفیفی پس از آزمایش داشته باشید که به سرعت از بین میرود.
تفسیر نتایج آزمایش TSH
همان طور که پیشتر اشاره شد نتایج آزمایش TSH میتواند نشان دهد که میزان هورمونهای تولید شده توسط غده تیروئید طبیعی میباشد و یا اینکه میزان آن بالاتر و یا پایینتر از حد طبیعی میباشد.
در صورتی که نتایج آزمایش TSH طبیعی نباشد آزمایشهای بیشتری جهت بررسی مشکلات تیروئید تجویز میشود که عبارتند از:
- آزمایش هورمون تیروئید T4
- آزمایش هورمون تیروئيد T3
- آزمایش آنتی بادی تیروئيد
منبع:
https://medlineplus.gov/lab-tests/tsh-thyroid-stimulating-hormone-test/
