آزمایش LH یکی از آزمایشهایی است که پزشکان به منظور تعیین مقدار هورمون لوتئین در خون افراد آن را تجویز خواهند کرد. این هورمون هم در بدن زنان و هم مردان وجود داشته و سبب تحریک بیضهها و تخمدانها خواهد شد. دلایل متنوعی برای تجویز این آزمایش به افراد وجود دارد از جمله آنها میتوان به تشخیص علت ناباروری، تشخیص علت پایین بودن سطح تستوسترون در مردان، شک به وجود اختلال در هیپوفیز و… اشاره کرد.
اگر این آزمایش برای شما تجویز شده باشد، لازم است شرایطی را پیش از آن در نظر بگیرید. برای مثال برای این انجام این آزمایش باید ناشتا باشید و احتمالاً باید تا مدتی قبل از انجام آن از مصرف برخی داروها بپرهیزید. تفسیر نتایج این آزمایش توسط پزشک میتواند کمک شایانی به او در جهت تشخیص بعضی بیماریها نماید.

آزمایش LH چیست؟
هورمون LH یا Luteinizing hormone هورمونی مرتبط با تولید مثل در افراد است. در زنان این هورمون با تحریک تخمدانها سبب آزاد شدن تخمک از تخمدان و تخمک گذاری شده و در مردان این هورمون بیضهها را تحریک کرده و در نهایت منجر میشود تستسترون در بدن تولید شده و افزایش یابد. در آزمایش LH یا Luteinizing Hormone Test میزان هورمون Luteinizing در خون اندازه گیری میشود.
به طور معمول این هورمون توسط غده هیپوفیز که یک اندام کوچک در مرکز سر و پشت حفره سینوسی است، تولید و ترشح خواهد شد. کنترل ترشح و تولید این هورمون توسط سیستم پیچیدهای متشکل از اندام هیپوتالاموس، غده هیپوفیز و هورمونهای تولید شده توسط تخمدانها و بیضهها در جنسهای مخالف انجام میشود.
بیشتر بخوانید: آزمایش هموگلوبین خون
علت انجام آزمایش LH
شاید برای بسیاری از افراد این سوال به وجود آید که آزمایش LH به چه دلیل و به چه منظورهایی انجام میشود. در پاسخ به این سوال لازم است بگوییم که در زنان و مردان اغلب این آزمایش همراه با سایر آزمایشها همچون FSH، تستوسترون، استرادیول و پروژسترون به منظور کمک به تشخیص برخی از موارد استفاده خواهد شد. از جمله مواردی که این آزمایش به تشخیص آنها در مردان و زنان کمک میکند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- علت ناباروری
- اختلالات هیپوفیز که می تواند بر تولید LH تأثیر بگذارند.
- شرایطی که بر عملکرد تخمدانها یا بیضهها تأثیر میگذارند.
- زمانی که مردی نمیتواند باردار شود.
- زمانی که سطح تستوسترون مرد پایین است.
- وقتی که توده عضلانی کم یا کاهش میل جنسی در مرد رخ داده باشد.
- هنگامی که پزشک مشکوک به وجود اختلال در هیپوفیز باشد زیرا اختلال هیپوفیز میتواند بر تولید چندین هورمون مختلف تأثیر بگذارد.
- در کودکان، LH و FSH ممکن است زمانی تجویز شوند که پسر یا دختری در سن مناسبی وارد بلوغ نشود.
در زنان اندازه گیری و سنجش سطوح LH برای بررسی موارد زیر مفید است:
- بررسی قاعدگیهای نامنظم
- ارزیابی سطح LH در طول چرخه قاعدگی
- زنی برای باردار شدن مشکل دارد یا دورههای قاعدگی نامنظم داشته یا قاعدگی او قطع شده باشد.

شرایط آزمایش LH
در صورتی که پزشک برای شما آزمایش LH را تجویز کرده است باید بدانید که این آزمایش دارای شرایط خاصی است. برای مثال احتمالاً لازم باشد مدتی قبل از انجام آزمایش، مصرف دارو یا مکملهای خاصی که مصرف میکنید را متوقف کنید.
بانوان و خانمهایی که قصد انجام آزمایش LH را دارند باید به مدت ۴ هفته پیش از انجام این آزمایش، از مصرف قرصهای هورمونی و قرصهای ضد بارداری بپرهیزند. معمولاً پزشک بیش از تجویز این آزمایش از شما فهرست داروهای مصرفی و همچنین تاریخ دقیق آخرین قاعدگی را درخواست خواهد کرد.
این آزمایش از دسته آزمایشهایی است که نیاز به ناشتا بودن دارد بنابراین لازم است تا ۸ ساعت قبل از مراجعه به آزمایشگاه ناشتا باشید. بسیار حائز اهمیت است که اگر ۷ روز قبل از انجام آزمایش LH آزمایشی با استفاده از اشعه رادیواکتیو را انجام دادهاید، پزشک خود را مطلع کنید. زیرا اشعات رادیواکتیو میتوانند نتیجه آزمایش شما را تغییر دهند.
در برخی مواقع این امکان وجود دارد که پزشک از شما بخواهد چند روز مرتباً خون دهید زیرا میزان هورمون لوتئین را در روزهای مختلف قاعدگی متفاوت بوده و برای بررسی دقیق آن نیاز به چند نمونه خون نیاز است.
بیشتر بخوانید: آزمایش بارداری
مقادیر نرمال آزمایش LH
اگر آزمایش LH را انجام دادهاید و قصد دارید با سطح مقادیر طبیعی LH طبیعی در خون آشنا شوید، باید بدانید که مقادیر LH در خون به عوامل مختلفی همچون سن و جنسیت افراد بستگی دارد. بنابراین تفسیر آزمایش هورمونی زنان و مردان بسیار متفاوت بوده و بهتر است توسط پزشک متخصص صورت بگیرد. این بدین معنا است که به راحتی نمیتوان با بررسی این آزمایش بیماریها را در افراد تشخیص داد و لازم است آزمایش افراد توسط پزشک بررسی شود تا پزشک بسته به عوامل مختلف بیماریها را تشخیص دهد. در ادامه شما را با مقادیر نرمال این هورمونها در خون مردان و زنان آشنا خواهیم کرد.
میزان نرمال LH در زنان و مردان
· زنان در مرحله فولیکولی چرخه قاعدگی: ۱.۹ تا ۱۲.۵ IU/L
· زنان در پیک چرخه قاعدگی: ۸.۷ تا ۷۶.۳ IU/L
· زنان در فاز لوتئال چرخه قاعدگی(luteal phase) : ۰.۵ تا ۱۶.۹ IU/L
· زنان در دوران بارداری: کمتر از ۱.۵ IU/L
· زنان در دوران یائسگی: ۱۵.۹ تا ۵۴.۰ IU/L
· زنان، پس از یائسگی: ۱۹.۳ تا ۱۰۰.۶ IU/L
· زنانی که از داروهای ضد بارداری استفاده میکنند: ۰.۷ تا ۵.۶ IU/L
· مردان بین سن ۲۰ تا ۷۰ سال: ۰.۷ تا ۷.۹ IU/L
· مردان بالای ۷۰ سال: ۳.۱ تا ۳۴.۰ IU/L
میزان نرمال LH در کودکان
· نوزادان دختر تا ۶ سالگی: ۱/۰ تا ۳/۳ IU/L
· نوزادان پسر تا ۱۳ سالگی: ۱/۰ تا ۴ IU/L
· دختران ۶ تا ۱۱ سالگی: ۱/۰ تا ۵ IU/L
· پسران از ۱۳ تا ۱۹ سالگی: ۱/۰ تا ۷/۳ IU/L
· دختران از ۱۱ تا ۱۵ سالگی: ۱/۰ تا ۴/۱۳ IU/L
· دختران از ۱۵ تا ۱۹ سالگی: ۱/۰ تا ۴/۱۶ IU/L
بیشتر بخوانید: آزمایش هموگلوبین خون
تفسیر آزمایش LH
تفسیر آزمایش LH در زنان و مردان متفاوت خواهد بود و مقادیر مختلف این هورمون در خون مردان و زنان میتواند نشان از بیماریهای مختلفی داشته باشد. بنابراین خیلی مهم است برای تفسیر آزمایش LH و تشخیص بیماریها به پزشک متخصص مراجعه نمایید. معمولا برای تشخیص بیماریها در زنان هر دو آزمایشهای LH و FSH تجویز خواهند شد. با استناد بر مقادیر این هورمونهای جنسی در خون افراد میتوان موارد زیر را در زنان تشخیص داد:
· دلیل ناباروری
· تشخیص اختلال در عملکرد تخمدانها
· تشخیص دلایل قاعدگی نامنظم یا قطع شدن قاعدگی
· تایید شروع دوران یائسگی
در مردان نیز تفسیر این آزمایش میتواند با تشخیص برخی از موارد زیر کمک کند:
· کمک به تشخیص دلیل ناباروری
· کمک به تشخیص دلیل کاهش اسپرمها
· کمک به تشخیص وجود ایراد در بیضهها
سوالات متداول آزمایش LH
لازم به ذکر است که میزان هورمون LH در زنان، قبل از شروع تخمک گذاری بالا میرود. بنابراین اگر با استناد بر آزمایش LH مشخص شود که سطح این هورمون بالا رفته؛ اما قاعدگی و تخمکگذاری شروع نشده است؛ میتواند نشان دهنده این باشد که فرد دچار یائسگی شده است. رنج نرمال ال اچ در زنان هنگام یائسگی ۱۴/۲–۵۲/۳ IU/L است.
اگر فرد به هر یک از بیماریها زیر مبتلا باشد، سطح هورمون لوتئین از مقدار نرمال بالاتر خواهد بود:
· تومورهای هیپوفیزی
· ارکیدکتومی یا خارج کردن بیضهها (Orchidectomy)
· سندرم کلاین فلتر (Klinefelter syndrome)
· نارسایی گنادی (gonadal insufficiency)
· یائسگی
· تخمدان پلی کیستیک
· اختلال در غدد هیپوفیز، آدرنال و تیروئید
· عدم رشد مناسب تخمدانها در بانوان
· بیماریهای خودایمنی
· قرارگرفتن در معرض اشعهی رادیواکتیو
· سندرم ترنر
· سندرم کلاینفلتر در آقایان
· آسیب در بیضهها در آقایان
نتیجه گیری
اگر پزشک آزمایش LH را برای شما تجویز کرده است و قصد دارید با نکات مهم در خصوص این آزمایش، نتایج و تفسیر آن آشنا شوید، این مقاله میتواند برای شما بسیار سودمند باشد زیرا سعی کردیم در آن به تمامی نکات مرتبط با آزمایش LH بپردازیم.


