تشخیص تخمدان پلی کیستیک با آزمایش امکان پذیر است. تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) یک اختلال هورمونی در زنان است که معمولاً با علائمی مانند ناراحتی در دوره قاعدگی، افزایش وزن، رشد مو غیر عادی در مناطق غیرمعمولی (مانند صورت) و اختلالات در تولید تخمک همراه است. یکی از معیارهای تشخیص این عارضه، انجام آزمایشات پزشکی از جمله آزمایش خون است. مهم است بدانید که تشخیص نهایی PCOS توسط پزشک با بررسی علائم، سابقه پزشکی، آزمایشات و ارزیابی های دیگر صورت می‌گیرد. اگر قصد انجام این آزمایشات را دارید، ولی هیچ‌گونه اطلاعاتی خاصی درخصوص آنها ندارید، خواندن این مقاله به شما توصیه شد.
تخمدان پلی کیستیک با چه آزمایش هایی قابل تشخیص است؟
امروزه انجام آزمایشات پزشکی، نقش قابل توجهی در شناسایی این بیماری مزمن دارند. شما می توانید برای انجام آزمایش تشخیص تخمدان پلی کیستیک به آزمایشگاه نگین ونک مراجعه کنید. این آزمایشات به شرح زیر است:
آزمایش FSH
آزمایش FSH (follicle-stimulating hormone) می‌تواند در تشخیص تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) یا pcos blood test موثر واقع شود. در حالت طبیعی، سطح FSH در دوره قبل از تخمک‌رسانی بالا است. با افزایش سطح FSH، تخمک‌ها در تخمدان رشد کرده و در نهایت یک تخمک رسیده به حالت جهشی (mature) آماده برای رهاسازی و باروری خواهد شد. در موارد تخمدان پلی کیستیک، عملکرد FSH در تنظیم تخمک‌رسانی دچار اختلال می‌شود.
به طور معمول، سطح FSH پایین است. این عامل، منجر به عدم رشد و رسیدن تخمک‌ها به حالت معمولی می‌شود. به دنبال آن، کیست‌های بیشتری در تخمدان‌ها به وجود می‌‌آید. بنابراین، اگر پزشک شما تشکیل PCOS را می‌دهد، آزمایش FSH می‌تواند به عنوان یک آزمون مهم مورد استفاده قرار بگیرد. با این وجود، لازم است که با پزشک خود در مورد نیازهای آزمایشی خاص شما و تفسیر نتایج آن مشورت نمایید.
آزمایش LH
امروزه آزمایش LH (Hormone Luteinizing) نیز به عنوان آزمایش تخمدان پلی کیستیک (PCOS) شناخته می‌شود. در نسبت طبیعی، LH نقشی حیاتی در تنظیم فرایند تخمک‌ریزی دارد. افزایش سطح LH نشان دهنده رشد بیش از حد تخمک‌ها در تخمدان است که ممکن است در PCOS رخ دهد. بنابراین، آزمایش LH می‌تواند به عنوان یکی از ابزارهای موثر در تشخیص PCOS مورد استفاده قرار بگیرد. برای انجام این آزمایش، نمونه از خون برداشت می‌شود.
پرستار یا پزشک، نمونه خون شما را برای تعیین سطح LH به آزمایشگاه ارسال می‌کند. به طور معمول، سطح LH در نمونه خون صبحگاهی بررسی می‌شود، زیرا در این زمان سطح LH بیشتر است. نتایج آزمایش معمولاً سطح LH را در قالب یک عدد نشان می‌دهد
لازم به توضیح است که تشخیص PCOS بر اساس آزمایش LH به تنهایی کافی نیست و به ترکیب آزمایش‌های دیگر (مانند سطح هورمون‌های دیگر و سونوگرافی تخمدان) و تحلیل دقیق توسط پزشک نیاز دارد. پزشک شما قادر خواهد بود نتایج آزمایش LH را با سایر علائم ترکیب کند تا تشخیص نهایی را به شما اعلام نماید.
آزمایش تستسترون کل
تستسترون (Testosterone) یک هورمون جنسی مردانه است که تولید آن در بدن به واسطه تخصصی شدن تستیکول‌ها در مردان و مبدل شدن آن از آندروژن‌های مجرای خاص در کبد و روده در زنان صورت می‌گیرد. در مورد تشخیص تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)، تستسترون اهمیت بسیاری دارد، اما نباید به تنهایی به عنوان نشانگر تشخیص قطعی برای PCOS در نظر گرفته شود.
هورمون تستوسترون در PCOS، بیش از حد در بدن زنان تولید می‌شود. این عامل ممکن است سبب بروز علائمی مثل تنش موهای صورت و بدن (hirsutism)، تغییرات در دوره‌های قاعدگی، نارسایی تخمدان و مشکلات دیگر شود. بنابراین، اندازه‌گیری سطح تستسترون ممکن است در تشخیص اولیه PCOS موثر باشد.
بیشتر بخوانید: آزمایش ferritin برای اندازه گیری میزان ذخیره آهن بدن
آزمایش استروژن
استروژن یک نوع هورمون مهم در بدن است که اهمیت بالایی در تنظیم عملکرد تخمدان‌ها دارد. در برخی موارد، افزایش سطح استروژن ممکن است نشانگر وجود مشکلات تخمدانی نظیر تخمدان پلی‌کیستیک باشد. اغلب برای تشخیص تخمدان پلی‌کیستیک، از یک روش شناخته شده به نام “معیار دو-اچ” استفاده می‌شود. این معیار شامل دو عارضه است که با توجه به آنها می‌توان تخمدان پلی‌کیستیک را تشخیص داد:
●تولید عادم (عدم تخریب حوضچه درونی): در تخمدان‌های پلی‌کیستیک، تولید عادم افزایش می‌یابد و می‌تواند منجر به افزایش سطح استروژن در بدن شود.
●حجم بالای تخمدان: معمولا تخمدان‌های پلی‌کیستیک دارای حجم بیشتری نسبت به تخمدان‌های سالم هستند. این افزایش حجم ممکن است نشان دهنده وجود پلی‌کیست‌ها در تخمدان باشد.
به طور کلی، برای تشخیص تخمدان پلی‌کیستیک، اندازه‌گیری سطح استروژن به تنهایی کافی نیست و بایستی با دیگر علائم و نشانه‌ها ترکیب شود تا تشخیص صحیح این عارضه قابل اعتماد باشد.
آندروستندیون (Androstenedione)
آندروستندیون (Androstenedione) یک نوع هورمون استروئیدی است که به عنوان یک پیش ساز برای ساخته شدن هورمون‌های جنسی به ویژه تستوسترون و استروژن، عمل می‌کند. سطح هورمون‌های آندروژن (مثل تستوسترون) در بدن بیماران مبتلا به تخمدان پلی‌کیستیک، بیش از حد طبیعی است.
به عنوان یک تکنیک تشخیصی، اندازه‌گیری سطح آندروستندیون در خون می‌تواند مفید باشد. با این وجود، بایستی توجه داشته باشید که تشخیص PCOS بر طبق نتایج آزمایش سطح آندروستندیون تنها کافی نیست و باید با دیگر علائم و نشانه‌ها، تاریخچه بیماری و آزمایشات دیگر (مانند سطح هورمون‌های دیگر در بدن) مورد بررسی قرار بگیرد.
گلوبولین متصل شونده به هورمون جنسی (SBGH)
این آزمایش به هدف ارزیابی زنان مبتلا به نشانه‌ها و علائم هورمون‌های اضافی مردانه (آندروژن) صورت می‌گیرد. انجام این آزمایشات، هنگامی پیشنهاد می‌شود که علائم کاهش یا افزایش اندازه‌گیری تستسترون کل با علائم مغایر باشد. این امکان وجود دارد که در صورت ابتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، سطح SBGH کاهش پیدا کند. شایان ذکر است که انجام این آزمایش به هیچ‌گونه آمادگی خاصی نیازی ندارد. نمونه خون نیز از ورید موجود در بازو گرفته می‌شود.
بیشتر بخوانید: آزمایش ادرار 24 ساعته چیست و چرا انجام می شود؟
گونادوتروپین کوریونی انسانی (hCG)
آزمایش فوق برای تأیید حاملگی یا تشخیص حاملگی خارج رحمی انجام می‌گیرد. یکی از اصلی‌ترین دلایل پریودهای نامنظم، بارداری است. آزمایش hCG در رد احتمال بارداری موثر است. برای انجام این آزمایش، از یک نمونه خون یا ادرار صبح زود استفاده می‌شود.
آنتی مولرین هورمون (AMH)
هدف اصلی از انجام این ازمایش، ارزیابی عملکرد باروری و تخمدان، درک اثر بخشی درمان سرطان تخمدان و تشخیص تخمدان پلی‌کیستیک است. برای انجام این ازمایش، یک نمونه خون از بازو فرد گرفته خواهد شد. در اغلب اوقات، افزایش سطح AMH با سندرم تخمدان پلی‌کیستیک مشخص می‌شود.
کلام آخر
بهترین راه برای تشخیص و درمان PCOS، مشاوره و همکاری با پزشک متخصص زنان و زایمان است. آنها می‌توانند بر اساس نتایج آزمایشات و علائم بالینی شما، تشخیص دقیق را بگذارند و برنامه درمانی مناسب را تعیین نمایند.
