آزمایش هموگلوبین خون یکی از راههایی است که با استفاده از آن میتوانید اطلاعات زیادی راجع به وضعیت خود به دست بیاورید. اگر حس میکنید که تغییری در ظاهر شما به وجود آمده یا از درون احساس خستگی میکنید، پزشک شما ممکن است آزمایشاتی را برای شما تجویز کند. آزمایش میزان هموگلوبین خون یکی از این آزمایشها است که میزان hgb در آزمایش خون را اندازهگیری میکند تا پزشک بتواند درباره بیماریهای شما اطلاعات زیادی را کسب کند. در ادامه میتوانید اطلاعات کامل و جامعی درباره این آزمایش کسب کنید.
آزمایش هموگلوبین خون چیست؟
آزمایش هموگلوبین خون (Hemoglobin Test)، یک آزمایش پزشکی مانند چکاپ سالیانه است که میزان هموگلوبین موجود در خون را اندازه میگیرد. حال ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که هموگلوبین چیست و چه نقشی در خون ایفا میکند؟ این یاخته پروتئینی است که در گلبولهای قرمز قرار دارد و وظیفه اکسیژن رسانی به سراسر بدن را بر عهده دارد. پزشکان اگر به بیمار مشکوک باشند، میزان hgb در آزمایش خون را اندازهگیری میکنند. میزان یا کیفیت این فاکتور در خون مشخص میکند که فرد به بیماری هایی مانند سلول داسی شکل یا کمخونی مبتلا است یا نه. علاوهبرآن، میزان هموگلوبین در خون میتواند وضعیت سلامت فرد را مشخص کند. آزمایش هموگلوبین خون مانند چکاپ و آزمایش خون در آزمایشگاه قابل انجام خواهد بود.
آزمایش هموگلوبین خون چه زمانی باید انجام شود؟
این آزمایش ممکن است در شرایط مختلفی توسط پزشک شما تجویز شود که در ادامه آنها را بررسی خواهیم کرد. اگر حس میکنید که رنگ پریده هستید، حتما آن را با پزشک در میان بگذارید. ممکن است دچار کمخونی باشید و خودتان متوجه آن نباشید. کمخونی میتواند ناشی از کاهش تولید گلبولهای قرمز، از دست دادن خون یا افزایش تخریب گلبولهای قرمز باشد. در نتیجه این آزمایش کمک میکند تا علت واقعی کم خونی خود را تشخیص دهید.
علاوه بر آن زمانی که شما مبتلا به بیماری پلی سیتمی باشید که با این آزمایش قابل تشخیص است. اگر علائمی مانند سردرد، سرگیجه، تنگی نفس، پوست رنگ پریده و خستگی باشید، پزشک این آزمایش را برای شما تجویز خواهد کرد. این بیماری در صورت درمان نشدن میتواند عوارضی از جمله تاری دید، حمله قلبی و سکته داشته باشد.
بیشتر بخوانید: آزمایش آمنیوسنتز
شرایط قبل از آزمایش هموگلوبین خون
همان طور که پیداست، آزمایش هموگلوبین خون نیاز به آمادگی خاصی ندارد و مانند آزمایشهای دیگر قابل انجام است. برای انجام آن نیاز نیست که ناشتا باشد و میتوان آن را صرف نظر از این که در وعده غذایی قبل چه خوردهاید، انجام داد. با این حال، در برخی موارد، رژیم غذایی شما میتواند بر نتایج شما تأثیر بگذارد و ممکن است از شما خواسته شود که برخی از محدودیتهای غذایی را رعایت کنید.
اگر بیماری خاص یا زمینه ای دارید و داروی خاصی مصرف میکنید، بهتر است که داروهای خود را قبل از انجام آزمایش هموگلوبین مصرف نکنید تا نتایج دقیقتری به دست آورید. بدون مشورت با پزشک هیچ دارویی را قطع نکنید تا از عوارض آن جلوگیری کنید. واضح است که هیچ گونه الکل یا دخانیات نباید مصرف کنید، زیرا میتوانند بر نتایج آزمایش تاثیر بگذارند و اختلافاتی در میزان هموگلوبین به وجود بیاورند.
آزمایش هموگلوبین خون چگونه انجام میشود؟
روش انجام این آزمایش مشابه آزمایش خون است و از بازو یا دست شما نمونه خون گرفته خواهد شد. علاوه بر آن، نوک انگشتان شما نیز قابل نمونه گیری خواهد بود. ابتدا، متخصص پوست شما را با الکل ضدعفونی میکند و سپس یک باند اطراف بازو می بند. او به شما میگوید که دست خود را مشت کنید تا جریان خون راحتتر شود. سپس، یک سوزن در رگ شما فرو میکنند. ممکن است هنگام وارد کردن سوزن احساس درد کنید، اما جای هیچ نگرانی ندارد.
سپس خون شما از سوزن به یک ویال جریان مییابد. در نهایت، این نمونه از خون شما برای تجزیه و تحلیل hgb در آزمایش خون به آزمایشگاه فرستاده میشود. اگر حس کردید که سرگیجه دارید و دچار حالت تهوع شدهاید، حتما با پرستار یا متخصص این مورد را در میان بگذارید.
بیشتر بخوانید: آزمایش قند خون ناشتا
تفسیر نتایج آزمایش هموگلوبین خون
به محض این که نمونه خون شما دریافت شود، مورد آزمایش قرار میگیرد. سپس برای نتیجه آزمایش هموگلوبین خون باید حدود یک یا دو روز صبر کنید تا نتیجه کلی را دریافت کنید. سپس باید نتیجه آزمایش را به پزشک خود ارائه دهید تا آن را تفسیر کنید. معمولا پزشکان نتیجه این آزمایش را همراه با دیگر آزمایشها تحلیل میکند. در زیر میزان نرمال هموگلوبین خون را مشاهده میکنید:
| برای | محدوده تقریبی |
| زنان | 12.0 تا 15.5 |
| مردان | 13.5 تا 17.5 |
| کودکان | 11 تا 16 |
| زنان باردار | 11 تا 12 |
مقادیر غیرطبیعی در آزمایش هموگلوبین خون
وقتی که نتیجه تست خود را میگیرید، ممکن است نتایج غیرطبیعی hgb در آزمایش خون را مشاهده کند. این مورد میتواند به منظور نتایج کمتر از سطح یا بیشتر از آن باشد. اگر میزان هموگلوبین خون شما کمتر از سطح معمول باشد، ممکن است این مورد نتیجه موارد زیر باشد:
- بیماری کلیوی
- مشکلات کبدی
- کمکاری تیروئید
- کمبود فولات
- کمبود آهن
- کمبود ویتامین B12
در مقابل، اگر نتایج آزمایش هموگلوبین خون شما بالاتر از حد ممکن باشند، مشکلات زیر میتواند این امر را به وجود بیاورد:
بیشتر بخوانید: آزمایش قند خون در بارداری
- کمآبی بدن
- استفراغ بیش از حد
- ورزش بدنی شدید
- بیماری ریه
- سیگار کشیدن
نتیجهگیری
سلامتی بدن امری مهم است و اگر شما دارای مشکل شوید، ممکن است پروسه درمان شما طولانی شود. مشکلات خونی میتواند در بدن عوارض زیادی داشته باشند که با استفاده از آزمایشات مختلف مانند آزمایش هموگلوبین خون قابل تشخیص خواهند بود. این آزمایش میتواند به پزشک کمک کند تا اطلاعات دقیقی در مورد hgb در آزمایش خون شما به دست آورد.
