آزمایش آمنیوسنتز، یکی از برترین تستهایی است که در زمینه آزمایش سلامت کلی جنین انجام میپذیرد. بارداری به خودی به خود برای بانوان استرس زیادی دارد و اگر آنها نسبت به سلامت جنین خود مشکوک باشند، این استرس چند برابر خواهد شد. برای جلوگیری از این استرس، میتوان انجام آمنیوسنتز را انجام داد تا از سلامت جنین اطمینان خاطر پیدا کرد؛ اما این روش چگونه انجام میپذیرد؟ در ادامه با روش این آزمایش به طور کلی آشنا خواهید شد.
آزمایش آمنیوسنتز چیست؟
آمنیوسنتز Amniocentesist یکی از آزمایشهای قبل تولد است که میتواند مایع آمنیوتیک موجود در اطراف جنین داخل رحم را اندازه بگیرد. این آزمایش در دسته تستهای قبل از تولد قرار میگیرد که باید آن را در زمان بارداری انجام دهید. پزشک زمانی این آزمایش را برای شما تجویز میکند که در مورد سلامت جنین در رحم مشکوک باشد.
ممکن است این آزمایش را با غربالگری اشتباه بگیرید، اما کاملا متفاوت است و نتایج متمایزی را نیز ارائه میدهد. در واقع شما در ابتدا آزمایش غربالگری را انجام میدهید و مطمئن میشوید که جنین شما در سلامت کامل جسمی قرار دارد. اگر نتایج غربالگری کاملا مشخص نباشد یا چیزی غیر طبیعی نشان دهد، میتوان از آمنیوسنتز استفاده کرد. این تست علاوه بر سلامت کلی جنین، میتواند بیماریهای به خصوص را نیز نشان دهد.
زمان انجام آزمایش آمنیوسنتز
زمان کلی این تست تقریبا حدود ده دقیقه است و با مشاورههای قبل و بعد از آن ممکن است چیزی حدود سی دقیقه طول بکشد. بنابراین، بدون هیچ نگرانی از طول کشیدن پروسه میتوانید برای آزمایش آمنیوسنتز اقدام کنید.
بیشتر بخوانید: آزمایش قند خون ناشتا
آمنیوسنتز به چه دلیل انجام میشود؟
با این که این تست واجب نیست، اما توصیه میشود که برای سلامتی بهتر جنین، همه زنان باردار این انتخاب را برای انجام آن داشته باشند. در مواقع خاصی نیز پزشک میتواند انجام این تست را توصیه کند که به شرح زیر هستند:
نقایص مادرزادی
کودکان زیادی وجود دارند که هنگام تولد از آسیبهای جسمانی برخوردار هستند. نقصهای مادرزادی میتوانند در سیستم کلی بدن تاثیر بگذارند و زندگی نوزاد را تحت تاثیر قرار دهند. پزشک شما علاوه بر غربالگری، میتواند از آمنیوسنتز برای تشخیص این نواقص استفاده کند. آنسفالی نقصی است که با استفاده از این تست قابل تشخیص خواهد بود. همه مشکلات مادرزادی مانند بیماریهای قلبی توسط این آزمایش تشخیص داده نمیشوند، اما میتوان تا حدی نواقصی که مشخص هستند را تشخیص داد.
شرایط کروموزومی و ژنتیکی
این مشکلات به دلیل تغییر در ساختار کروموزومها و ژنها در نوزادان به وجود میآید. مشکلاتی که در این حوزه میتوانند به وجود بیایند، بیماری سلول داسی شکل و فیبروز کیستیک هستند. از شایعترین مشکلات مربوط به نقص کروموزومها میتوان به سندرم داون اشاره کرد که میتواند از والدین به فرزند منتقل شود یا این که خودبهخود پدید بیاید. در هر صورت با استفاده از آمنیوسنتز میتوانید آن را تشخیص دهید.
بیشتر بخوانید: ناباروری ثانویه
اقدامات قبل از آمنیوسنتز
آیا پزشک شما این آزمایش را برایتان تجویز کرده است؟ اگر پاسخ شما مثبت است باید قبل از انجام آن آمادگی لازم را داشته باشید. این تست میتواند برای مادران استرس زیادی را به همراه داشته باشد، زیرا هر مادری دوست دارد که فرزندش از سلامت کامل برخوردار باشد. معمولا نیاز به انجام کار خاصی قبل از تست نیست و میتوانید؛ مانند روزهای عادی خوردن و آشامیدن خود را ادامه دهید تنها اگر از داروهای رقیقکننده خون استفاده میکنید، بهتر است که روز انجام آزمایش آمنیوسنتز از مصرف آنها خودداری کنید.
بزرگترین چیزی که باید آن را رعایت کنید، مدیریت استرس و اضطراب است. این آزمایش هیچ خطری ندارد و اگر بتوانید استرس خود را در حین انجام آزمایش کنترل کنید، با موفقیت به اتمام خواهد رسید.
آزمایش آمنیوسنتز چگونه انجام میشود؟
اگر برای انجام این آزمایش نگران هستید، بهتر است که با روند انجام آن آشنا شوید. برای انجام آمنیوسنتز ابتدا باید روی تخت دراز بکشید. تصویر جنین با استفاده از سونوگرافی روی صفحه نمایش داده خواهد شد. یک بی حسی موضعی روی شکم شما اعمال میشود و سپس پزشک یک سوزن نازک را داخل کم را فرو میکند. در این هنگام پزشک باید دقت کند که سوزن با جنین برخورد نداشته باشد. سپس مقداری مایع آمنیوتیک را بر میدارد تا بتواند آن را آزمایش کند. بدن شما به صورت خودکار مقدار مایع برداشته شده را جایگزین خواهد کرد.
نتیجه آزمایش آمنیوسنتز
پس از این که تست را انجام دادید، مشکلات سطحی مانند سندروم داون در عرض سه روز قابل تشخیص خواهد بود و نتیجه به اطلاع شما میرسد. در موارد نادر، ممکن است مشکلات خاصی وجود داشته باشد که نتایج آن و بررسی آنها تا سه هفته طول خواهد کشید. اگر بیماریها و مشکلات ژنتیکی در جنین شما تشخیص داده شود، پزشک به طور کامل درباره آنها با شما صحبت خواهد کرد. گاهی اوقات اگر نواقص مادرزادی شدید باشند، پزشک به شما گزینه سقط جنین را پیشنهاد خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: آزمایش بارداری
عوارض آمنیوسنتز
آمنیوسنتز به طور کلی یک آزمایش کمخطر محسوب میشود؛ با این حال ممکن است برخی عوارض را به دنبال داشته باشد که عبارتند از:
- عفونت: این نوع از عوارض جانبی نادر است؛ اما اگر اتفاق بیفتد، با تب همراه خواهد بود. در صورتی که حس کردید به عفونت مبتلا شدهاید، بهتر است که با پزشک خود در میان بگذارید.
- حساسیت RH خون: در مواقع بسیار نادر امکان دارد که گلبولهای خون نوزاد وارد خون مادر شوند. در صورتی که خون مادر RH منفی باشد، آنتی بادیهایی تشکیل میشوند که به گلبولهای خون نوزاد حمله خواهند کرد. برای جلوگیری از این امر، معمولا به مادر RH منفی ایمونوگلوبولین داده میشود.
- آسیب به جنین: از آن جایی که برای این آزمایش از سوزن استفاده میشود، ممکن است در صورت بی دقتی پزشک به بخشی از بدن جنین آسیب وارد شود.
- سقط جنین: این مورد هم با این که کم اتفاق میافتد، اما جلوگیری از آن امکانپذیر نیست. کمتر از یک درصد از کسانی که آزمایش آمنیوسنتز انجام میدهند، ممکن است پس از آن دچار سقط جنین شوند.
نتیجهگیری
سلامت جنین برای همه افراد از اهمیت زیادی برخوردار است. با این حال، در برخی از موارد به خصوص اگر در خانواده سابقه بیماری ژنتیکی وجود داشته باشد، مادران بیش از پیش نگران خواهند شد. در این مواقع پزشکان انجام آزمایش آمنیوسنتز را توصیه میکنند تا آن ها از سلامت فرزند خود اطمینان پیدا کنند و اگر مشکلی وجود داشت، راه حل مناسبی برای آن در پیش گیرند.
