آزمایش ESR به منظور تشخیص عفونت و التهاب در بدن تجویز می‌شود. در صورتی که میزان ESR بالا باشد، به این معنی است که در بدن عفونت وجود دارد. اگر هم میزان ESR پایین باشد، اهمیتی ندارد. پزشک متخصص برای اینکه به تشخیص دقیق و درستی برسد، علاوه بر تجویز این آزمایش، آزمایش‌های دیگری را نیز تجویز می‌کند تا تشخیص کاملا درست و دقیقی بدهد.
آزمایش ESR چیست؟
آزمایش ESR (سدیمانتاسیون) به منظور اندازه‌گیری میزان رسوب گلبول‌های قرمز خون انجام می‌شود. این آزمایش در طول یک ساعت انجام می‌شود. آزمایش ESR می‌تواند به عنوان یکی از تست‌های مکمل در آزمایش خون مورد استفاده قرار گیرد و در تشخیص بیماری‌های التهابی به پزشک کمک کند. هدف از این آزمایش، تشخیص و شناسایی عفونت‌های باکتریایی و قارچی در بدن انسان است.
شرایط انجام آزمایش ESR چیست؟
شرایط خاصی برای انجام آزمایش ESR در نظر گرفته نشده است. باید به این نکته توجه داشت که آزمایش به سدیمانتاسیون تنهایی تجویز نمی‌شود. به منظور بررسی و ارزیابی دقیق شرایط بیمار، به جز این آزمایش، تست‌های دیگری نیز استفاده می‌شوند. جهت انجام این تست، نیاز به نمونه خون بیمار است که از راه ورید بازویی گرفته می‌شود.
پیش از انجام این آزمایش، لازم نیست ناشتا باشید. البته، اگر داروهای خاصی را مصرف می‌کنید، حتما پزشک خود را در جریان بگذارید. استفاده از بعضی داروها مانند داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAID) و استاتین‌ها (کاهش دهنده کلسترول خون) بر روی جواب آزمایش اثر منفی دارند. بنابراین، قبل از انجام آزمایش پزشک از بیمار می‌خواهد مصرف این قبیل داروها را کنار بگذارد. البته، بدون مشورت کردن با پزشک، نباید داروهای خودتان را قطع کنید.
بیشتر بخوانید آزمایش قند خون در بارداری
علت انجام آزمایش ESR (سدیمانتاسیون) چیست؟
در صورتی که پزشک احتمال وجود بیماری‌های التهابی مانند عفونت‌ها را بدهد، آزمایش ESR را برای تشخیص التهاب در بدن تجویز می‌کند تا از این موضوع مطمئن شود. باید توجه داشت که تشخیص قطعی بیماری توسط پزشک صرفا با توجه به افزایش ESR ممکن نیست و باید این آزمایش با نتایج بالینی و نتایج آزمایش‌های دیگر تفسیر شود. علائم رایجی که موجب می‌شود پزشک این آزمایش را تجویز کند، شامل این موارد می‌شوند:
- داشتن تب
- پایین آمدن وزن
- کم خون بودن
- درد در مفاصل
- بی‌اشتها بودن
- دردهای پخش شده در بدن
- سردردهای شدید و غیر منتظره
چه نشانه‌هایی موجب تجویز آزمایش ESR می‌شود؟
در صورتی که علائم و نشانه بیماری‌های التهابی مثل آرتریت یا بیماری التهابی معده (IBD) دارید، پزشک آزمایش ESR را برای شما تجویز خواهد کرد. این نشانه‌ها شامل موارد زیر می‌شوند:
- اگر صبح درد و خشکی مفاصل شما بیشتر از 30 دقیقه طول بکشد.
- سر درد و درد شانه
- پایین آمدن وزن به صورتی که غیر عادی باشد
- داشتن درد در نواحی شانه، لگن یا گردن
- داشتن اسهال و تب
- مشاهده خون در ادرار
- داشتن درد غیر طبیعی در شکم
بیشتر بخوانید: MCV در آزمایش خون
تفسیر ESR (سدیمانتاسیون) در آزمایش خون به چه صورت است؟
نتیجه آزمایش ESR به میلی متر ثبت می‌شود و مدت زمان رسوب گلبول‌های قرمز خون مدنظر است. سطح طبیعی این آزمایش برای بانوان ۲۹-۰ و برای مردان ۲۲-۰ تعیین شده است. تفسیر این آزمایش می‌تواند در تشخیص برخی از بیماری‌ها و اختلالات مانند عفونت، بیماری‌های تیروئیدی، حاملگی، سن، کمبود آهن و سایر بیماری‌های خونی موثر باشد.
مقدار نرمال ESR در آزمایش چقدر است؟
مقدار نرمال ESR یا نرخ رسوب پلاکت در آزمایش خون به عوامل مختلفی مانند سن فرد بستگی دارد. اما به طور کلی اگر ESR کمتر از 20 میلیمتر در ساعت باشد و فرد هیچ علامت خاصی نداشته باشد، نرمال در نظر گرفته می‌شود و بررسی بیشتری لازم نیست. این نکته را در نظر داشته باشید که فقط میزان بالای ESR مهم است و پایین بودن میزان آن مهم نیست.
ESR بالا در آزمایش خون نشانه چیست؟
ESR (سدیمانتاسیون) بالا در آزمایش خون نشانه وجود التهاب در بدن است. تنها با این یافته نمی‌توان به تشخیص درستی رسید. بنابراین، پزشک نتیجه این آزمایش را با یافته‌های آزمایش‌های دیگری که تجویز می‌کند، تفسیر می‌کند. برخی از آزمایش‌هایی که کمک می‌کنند تا نتایج ESR بهتر تفسیر شوند، شامل موارد زیر می‌شوند:
- آزمایش محاسبه دقیق و کامل سلول‌های خونی یا CBC
- آزمایش CRP
- آزمایش‌های بیوشیمی شامل بررسی نمودن کارکرد کلیه، کبد، سطح قند خون و ارزیابی الکترولیت‌ها از جمله سطح کلسیم در خون
بیشتر بخوانید: ناباروری ثانویه
میزان نرمال ESR در خون پایینتر از 20 میلیمتر در ساعت است. در صورتی که مقدار ESR حد فاصل ۲۰ تا ۴۰ باشد، نمی‌توان به شکل صد در صد گفت که غیر طبیعی است و لازم است، با در نظر گرفتن سن و وضعیت فرد تفسیر شود. اگر مقدار آن بالاتر از ۴۰ باشد، قطعا نشانه وجود مشکلی است.
بیشترین دلایلی که به خاطر وجود التهاب موجب بالا رفتن ESR می‌شوند، این موارد هستند:
- بیماری‌های عفونی که شامل عفونت‌های ویروسی و باکتریال می‌شوند
- بدخیمی‌ها
- تروما ( صدمه دیدن بدن به خاطر عوامل بیرونی)
- بیماری‌های التهابی سیستمیک
- سایر عوامل
عواملی که می‌توانند بر روی جواب آزمایش موثر باشند:
- بالا رفتن سن
- باردار بودن
- یائسه بودن
- استفاده از بعضی داروها
نتیجه‌گیری
همانطور که در ابتدای مقاله بیان شد، آزمایش ESR برای اندازه‌گیری مقدار رسوب گلبول‌های قرمز خون تجویز می‌شود. از این آزمایش برای تشخیص بیماری‌های التهابی در بدن استفاده می‌گردد. گفتیم که بالا بودن ESR به این معنی است که در بدن التهاب وجود دارد و پایین بودن میزان آن اهمیتی ندارد. برای اینکه بتوان به تشخیص درستی از آزمایش ESR باید آزمایش‌های دیگری نیز انجام شود و به تنهایی نمی‌توان به جواب این آزمایش استناد کرد.
