آزمایش چربی خون به عنوان یک آزمایش خونی مرتبط با میزان چربیهای موجود در خون انجام میشود. این آزمایش برای ارزیابی میزان چربی خون و تشخیص اختلالات مرتبط با چربیهای خونی استفاده میشود. در این آزمایش، میزان چربیهای مختلفی مانند کلسترول کل (Total Cholesterol)، لیپوپروتئین کم چگالی (LDL cholesterol)، لیپوپروتئین بالا چگالی (HDL cholesterol) و تریگلیسریدها (Triglycerides) در خون اندازهگیری میشود.

آزمایش چربی خون چیست؟
آزمایش چربی خون Blood lipid test معمولاً با درخواست پزشک برای ارزیابی عوامل خطر قلبی-عروقی، بررسی کلیه و غده تیروئید، کنترل بالینی مرتبط با چربی خونی و ارزیابی نتایج درمان مصرف داروها انجام میگیرد. به عنوان یکی از شاخصهای مهم سلامت قلب و عروق، آزمایش چربی خون میتواند کمک کند تا اختلالات چربی خون مشخص شود و برنامه درمانی متناسب تعیین شود.
میزان LDL cholesterol یا کلسترول “بد” در خون افزایش خطر بروز بیماریهای قلبی و عروقی میدهد، در حالی که HDL cholesterol یا کلسترول “خوب” باعث کاهش این خطر میشود. تریگلیسریدها نیز یک نوع چربی است که در صورت وجود در میزان بالا، نشانگر خطرات قلبی-عروقی میباشد.
بیشتر بخوانید: آزمایش پرولاکتین
موارد مورد بررسی در آزمایش چربی خون
در آزمایش چربی خون، معمولاً موارد زیر مورد بررسی قرار میگیرند:
- کلسترول کل (Total Cholesterol): این میزان متشکل از LDL cholesterol، HDL cholesterol و تریگلیسریدها است و نشان دهنده میزان کل چربی موجود در خون است.
- لیپوپروتئین کم چگالی (LDL Cholesterol): این لیپوپروتئین بهعنوان “کلسترول بد” شناخته میشود و افزایش آن میتواند خطر بروز بیماریهای قلبی و عروقی را افزایش دهد.
- لیپوپروتئین بالا چگالی (HDL Cholesterol): این لیپوپروتئین بهعنوان “کلسترول خوب” شناخته میشود. میزان بالا این لیپوپروتئین میتواند محافظت از قلب و عروق را افزایش دهد.
- تراکم لیپوپروتئین (LDL Particle Number): به جای اندازهگیری مستقیم LDL cholesterol، اندازهگیری تراکم لیپوپروتئین (تعداد ذرات LDL) میتواند بیشتر در پیشبینی خطر بروز بیماریهای قلبی و عروقی مفید باشد.
- تریگلیسریدها (Triglycerides): این چربیها از غذاها جذب میشوند و میزان زیاد آنها نشانگر خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی است.
ممکن است برخی آزمایشگاهها به موارد دیگری نیز توجه کنند، بنابراین همیشه به نتایج آزمایش و تفسیر پزشک مورد مراجعه خود اعتماد کنید.

روش های آزمایش چربی خون
در آزمایش چربی خون، روشهای مختلفی برای سنجش مراحل مختلف چربیها و لیپیدها در خون استفاده میشود. چند روش معمول برای اندازهگیری چربی خون عبارتند از:
- آزمایش تریگلیسرید: این آزمایش برای سنجش سطح تریگلیسرید، یک نوع چربی موجود در خون، استفاده میشود. نمونه خون از بیمار گرفته شده و در آزمایشگاه تحت تجزیه و تحلیل قرار میگیرد.
- آزمایش کلسترول: برای سنجش سطح کلسترول در خون، از این آزمایش استفاده میشود. این آزمایش معمولاً شامل سنجش کلسترول کل، کلسترول خوب (HDL) و کلسترول بد (LDL) است.
- آزمایش هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c): این آزمایش نشان میدهد که چه میزان شکر خون در طول مدت زمان بلند (حدود 2-3 ماه) کنترل شده است. این آزمایش نمایانگر میانگین سطح گلوکز در خون در طول این مدت است.
همچنین، ممکن است پزشک برای تشخیص دقیقتر و ارزیابی دقیقتر ترکیبات چربی خون، سایر آزمونها و تستها را نیز تجویز کند که به تشخیص بیماریهای مرتبط با چربی خون کمک میکنند. اگر شما یا کسی در خانواده شما نگران میزان چربی خون خود هستید، بهتر است با پزشک خود مشورت کرده و آزمایشاتی که برای شما مناسب است را دریافت کنید.
بیشتر بخوانید: آزمایش PT
آزمایش چربی خون چگونه انجام می شود؟
آزمایش چربی خون یک روند ساده و استاندارد است. در ادامه، فرایند انجام این آزمایش را توضیح میدهیم:
- تهیه نمونه خون: ابتدا، پرستار یا تکنسین، مقدار کوچکی از خون شما را با استفاده از سوزن و سرنگ در یک لوله خونی جمعآوری میکند. معمولاً نمونه خون از رگ شما در بازو گرفته میشود
- پردازش نمونه خون: نمونه خون جمعآوری شده به آزمایشگاه ارسال میشود. در آزمایشگاه، نمونه خون مورد پردازش قرار میگیرد. این شامل جدا کردن سریع سلولهای خونی و لایهبندی آن است.
- سنجش تریگلیسرید: با استفاده از روش تریگلیسرید، سطح تریگلیسرید، یک نوع چربی موجود در خون، اندازهگیری میشود.
- سنجش کلسترول: اندازهگیری سطح کلسترول کل، کلسترول LDL (کلسترول “بد”) و کلسترول HDL (کلسترول “خوب”) در نمونه خون انجام میشود.
- گزارش نتایج: پس از اتمام آزمایش، نتایج به پزشک شما ارائه میشود. پزشک شما میتواند نتایج را تفسیر کند و از آنجا که هر آزمایشگاه ممکن است مقادیر حدودی متفاوتی برای سطوح مطلوب چربی خون استفاده کند، نتایج را با محدودههای طبیعی مقایسه میکند. همچنین، دستورات و روشها ممکن است بسته به پزشک و آزمایشگاه متفاوت باشند. بهتر است با پزشک خود در مورد جزئیات بیشتر درباره روند انجام آزمایش چربی خون صحبت کنید.
بیشتر بخوانید: آزمایش PSA
تفسیر نتایج آزمایش چربی خون
نتایج آزمایش چربی خون معمولاً به صورت یک پروفایل لیپیدی تقدیم میشوند که شامل مقادیر سطوح چربیهای مختلف است. در زیر تشریح میکنم که نتایج معمولاً چه برداشتهایی را میتوان از آنها داشت:
- کلسترول کل: این عدد نشان دهنده میزان کلسترول موجود در خون است. معمولاً مقادیر طبیعی آن کمتر از 200 میلیگرم در دسیلیتر (mg/dL) است.
- کلسترول LDL (کلسترول “بد”): این نتیجه نشان میدهد تا چه حد کلسترول LDL در خون شما بالاست. مقادیر طبیعی آن ممکن است متفاوت باشد، اما به طور کلی، مقادیر کمتر از 130 mg/dL در افراد بدون عوامل خطر برای بیماری قلبی معمولاً قابل قبول است.
- کلسترول HDL (کلسترول “خوب”): این نتیجه نشان میدهد مقدار کلسترول HDL موجود در خون شما است. بالا بودن مقدار HDL باعث میشود خطر بیماری قلبی کاهش یابد. معمولاً مقدار بالای 60 mg/dL در زنان و 50 mg/dL در مردان مطلوب است.
- تریگلیسرید: این نتیجه نشان دهنده سطح تریگلیسریدها (یک نوع چربی) در خون است. مقادیر طبیعی تریگلیسرید معمولاً کمتر از 150 mg/dL است.
مهم است یادآور شویم که محدودههای طبیعی میتواند بین آزمایشگاهها و میان فردی متفاوت باشد. برای تفسیر صحیح نتایج، همیشه با پزشک خود مشورت کنید.
نتیجه گیری
آزمایش چربی خون، یک آزمایش مهم است که برای تعیین سطح چربی های خون انجام می شود. نتیجه این آزمایش در سلامت فرد نقش مهمی دارد و باید در یک آزمایشگاه معتبر انجام شود. شما می توانید برای انجام این آزمایش به آزمایشگاه پویا مراجعه کنید. این آزمایشگاه با جواب دهی دقیق و سریع آماده ارائه خدمات می باشد. می توانید با شماره 02188190189 تماس بگیرید.
